Raakt de digitale economie in het slop?

22 juli 2015 - Blog door: Mathieu Andriessen

De uitgangspositie voor de digitale economie van Nederland is fantastisch. Ons land heeft een zeer goede ICT- infrastructuur en praktisch iedereen beschikt over een snelle internetverbinding. Het CBS constateerde onlangs nog dat de Nederlandse kenniseconomie er op veel punten goed voor staat. Maar blijft dat ook zo? Of raakt onze digitale economie in het slop?

Internationale digitale ranglijsten

De positie van Nederland land uit zich in de internationale ranglijsten. Ons land steeg tussen 2010 en 2015 van de 10e naar de 4e positie op de wereldwijde Networked Readiness Index van het World Economic Forum. En ook in de Europese Digital Economy and Society Index (DESI) van de Europese Commissie nemen we een koppositie in. Geen vuiltje aan de lucht, zou je zeggen.

Digitale economie in het slop?

Toch horen we van tijd tot tijd andere geluiden of lezen we somberder berichten. Zo verscheen in februari van dit jaar de Digital Evolution Index van The Fletcher School en een artikel daarover in de Harvard Business Review. Volgens deze index zou de digitalisering in Nederland het snelst achteruit gaan van de 50 onderzochte landen!

https://twitter.com/JosephWMarie/status/569148965939224576?ref_src=twsrc%5Etfw https://twitter.com/bsnel/status/587976981238697985/photo/1?ref_src=twsrc%5Etfw https://twitter.com/m4tthijs/status/607541797116641280/photo/1?ref_src=twsrc%5Etfw

Deze opvallend slechte prestaties trokken terecht de aandacht. In de pers sprak men van een ‘verlies aan momentum’ in de digitale evolutie van Nederland: waakzaamheid is geboden. Wat is hier aan de hand? Waar komen de slechte prestaties in de Digital Evolution Index vandaan? En hoe kan deze score voor Nederland zo afwijken van andere indexen?

Digital Evolution Index nader bekeken

Een blik op de methodologie van de Digital Evolution Index biedt uitkomst. De index is opgebouwd uit in totaal 83 indicatoren, onderverdeeld in 4 categorieën: demand, supply, institutions en innovation. 4 categorieën in de Digital Evolution IndexHet valt op dat ons land alleen in de laatste categorie laag scoort: we staan op de 30e plek! Die zeer lage score weegt zwaar op de overall prestaties in de index, te meer omdat de Nederlandse prestaties in deze categorie ten opzicht van 2008 zouden zijn verslechterd.

Gebrek aan risicokapitaal?

In de categorie innovatie zitten onder meer de de indicatoren ‘aantrekkelijkheid voor private equity investment’, het hebben van een ‘startup cultuur’, de beschikbaarheid van venture capital en het gemak waarmee je een nieuw bedrijf kan registreren. Daar valt volgens de onderzoekers een wereld te winnen. Volgens het ministerie van EZ is de lage score in deze categorie echter vooral te wijten aan de kleine thuismarkt en het relatief grote aandeel van bancaire financiering van het Nederlandse bedrijfsleven. In antwoord op vragen uit de Kamer merkt EZ daarom op dat het ‘onwaarschijnlijk (lijkt) dat de beschikbaarheid van risicokapitaal aanleiding is voor een sterke verslechtering van de Nederlandse uitgangspositie voor de digitaliserende economie.’ Met andere woorden: de slechte score in de index is gebaseerd op een onvoldragen indicator.

Superieur aanbod van breedband: 1e plaats

Gelukkig bevat de Digital Evolution Index ook waardevolle indicatoren. Zo omvat de categorie ‘supply’ als indicatoren onze breedband-infrastructuur, bandbreedte, servers, veiligheid en toegankelijkheid van digitale content. In die categorie scoort Nederland zelfs het beste van de onderzochte landen, een onbetwiste eerste plek! Dat is natuurlijk mede te danken aan de concurrentieslag tussen de kabelindustrie en KPN, waarbij de kabel dankzij investeringen in DOCSIS 3.1 aanstonds Gigabit snelheden kan gaan leveren. 97% van de Nederlanders kan desgewenst een 200 Mbps abonnement afnemen en dat is in de wereld ongekend.

Gebruik van ICT: 4e plaats

Met een solide telecominfrastructuur liggen groeikansen voor de Nederlandse digitale economie vooral in de inzet van ICT door consumenten en bedrijven. Economische waarde wordt gecreëerd door het gebruik van ICT. In de categorie gebruik van ICT (demand) staat ons land op een nette 4e plaats in de Digital Evolution Index. Dat sluit mooi aan bij de conclusie van het CBS dat personen en bedrijven in Nederland intensief gebruik maken van ICT. Zo maakten drie op de tien bedrijven in 2014 gebruik van cloud-diensten en is het percentage internetters in Nederland het hoogste van Europa.

Digitale economie staat als een huis

Slotsom: de slechte prestatie in de Digital Evolution Index is geen reden tot koerswijziging. Onze digitale economie staat op de belangrijke indicatoren als een huis! Mathieu Andriessen directeur NLkabel