Reactie NLconnect op Actieplan Digitale Connectiviteit

3 juli 2018

Vandaag presenteerde het kabinet het Actieplan Digitale Connectiviteit. Het kabinet stelt ambitieuze doelen voor de Gigabit society en neemt een groot aantal prima maatregelen. Op het vlak van lokaal beleid en de uitrol van glasvezel verdient het actieplan wel een aanscherping.  

Het kabinet constateert in het actieplan een groeiende vraag naar extreem hoge capaciteit en extreem lage latency, onder meer door videoverkeer, betere beeldkwaliteit, VR en AR,  hologramtechnologie en Big Data. De verwachting is dat over de periode 2016-2026 de gemiddelde gevraagde bandbreedte exponentieel blijft toenemen. Het aanbod van hoogwaardige digitale connectiviteit moet daarop zijn toegesneden, want ‘digitalisering transformeert onze economie en maatschappij in rap tempo en het is onze belangrijkste bron van groei, innovatie en nieuwe bedrijvigheid’, aldus het kabinet. Connectiviteit wordt steeds meer een basisbehoefte.

Gigabit ambitie

In 2023 moet overal in Nederland 100 Mbps kunnen worden afgenomen. Het actieplan herhaalt daarmee de motie van CDA Kamerlid Van den Berg van maart dit jaar. Het kabinet gaat echter verder en wil dat in 2023 een grote meerderheid van de huishoudens de beschikking heeft over een 1 Gbps verbinding. Ook die ambitie delen wij natuurlijk graag. De leden van NLconnect nemen op dit vlak het voortouw. Zo bieden de ISP’s Tweak, OpenFiber en Jonaz deze snelheden anno 2018 reeds aan, waarmee zij de eerste stap richting de Gigabit toekomst hebben gezet. 

5G

In het actieplan is veel aandacht voor draadloze connectiviteit en dan met name op het vlak van 5G. Dat viel natuurlijk te verwachten. Zo komt het kabinet nog dit jaar met een evaluatie van het gebruik van de 3,5 GHz band, waarbij oplossingsrichtingen worden bepaald om recht te doen aan zowel het belang voor de landelijke mobiele aanbieders bij de uitrol van 5G als aan het belang van de bestaande vergunninghouders en gebruikers. Ook het voornemen van het ministerie van EZK om een 5G-innovatienetwerk met als doel te inspireren en kennisuitwisseling te organiseren, heeft onze warme steun.

Op het vlak van vaste connectiviteit is het kabinet helaas minder doortastend.

Glasvezel

Met name HFC-kabelnetwerken en FttH-glasvezelnetwerken dragen vanwege hun intrinsieke capaciteit bij aan de doelstelling van het kabinet om te komen tot een grote dekking van Gigabit snelheden. Tegen die achtergrond is de gelaten houding van het kabinet rondom de uitrol van FttH door KPN teleurstellend. Het kabinet constateert terecht dat de aanleg van FttH is vertraagd vanwege de ‘doorontwikkeling van het KPN-netwerk’ met VDSL en door de overname van Reggefiber door KPN. Maar het kabinet vindt dat kennelijk helemaal niet erg, aangezien de verwachting wordt geuit ‘dat er vooral de komende jaren investeringen nodig zijn in andere onderdelen van de vaste (aansluit)netwerken, zoals de aanleg en het upgraden van datacentra, interconnectie van netwerken, software voor het virtualiseren van netwerkinfrastructuur, en glasvezelverbindingen voor het aansluiten van onder meer nieuwe mobiele antennes en datacentra’. Daarmee onderschat het kabinet de noodzaak om te komen tot verdere uitrol van FttH ten behoeve van de concurrentiedruk. De ISP’s die momenteel als enigen Gigabit snelheden aanbieden gebruiken daarvoor immers veelal het glasvezelnetwerk van KPN/Reggefiber. Zonder hogere glasvezeldekking zal Gigabit internet goeddeels bij die andere duopolie-partij – VodafoneZiggo – vandaan moeten komen, welk bedrijf op haar beurt geen andere ISP’s op haar netwerk toelaat. Voor onafhankelijke ISP’s en daarmee voor de consument is dat geen aantrekkelijk perspectief.

Lokaal beleid

Helaas zien we maar al te vaak dat gemeenten de aanleg van glasvezel zien als inkomstenbron, met hoge leges en degeneratiekosten. Het kabinet constateert op basis van onderzoek dat ‘leges voor het graven van een gemiddelde aansluiting (125m) variëren van €1.843,25 in Tilburg tot €137,85 in Heemstede’. Dat zijn gewoon bizarre verschillen. Gemeenten hanteren ook verschillende kosten voor het uitvoeren van graafwerkzaamheden, hebben een verschillend antennebeleid en kennen verschillende procedures voor vergunningverlening, aldus het kabinet. Dat brengt allemaal onnodige kosten met zich mee als het gaat om de uitrol van snel vast of mobiel internet.

Echte maatregelen blijven echter achterweg. Het kabinet wil volstaan met het bevorderen van transparantie in lokaal beleid en het voeren van gesprekken met VNG en gemeenten om te komen tot best practices. NLconnect denkt dat de tijd rijp is om door te pakken en dit beleid te nationaliseren

Breedband in het buitengebied

Volgens het kabinet geldt in het buitengebied dat private investeringen soms moeilijk tot stand komen, in het bijzonder bij de uitrol van vaste infrastructuur. Dat is de laatste tijd nu juist in mindere mate het geval. Zo wordt door onder meer CAIW (onder de noemer glasvezel buitenaf) en E-Fiber stevig geïnvesteerd in uitrol van glasvezel in het buitengebied, met private middelen. Maar ook andere leden van NLconnect dragen hun steentje bij aan de ontsluiting van het buitengebied met snel internet.

Desalniettemin blijven er ook in de komende jaren plekken waar uitrol niet commercieel rendabel zal zijn. Het is goed dat het kabinet daar de volle aandacht voor heeft en zoekt naar constructieve oplossingen. In dat kader volgen wij met interesse de in het actieplan aangekondigde actie van EZK om met VNG in gesprek te gaan met de in gesprek met de vijf gemeenten met de grootste uitdagingen ten aanzien van vaste connectiviteit, te weten Staphorst, Baarle-Nassau, Bronckhorst, Alphen-Chaam en Dalfsen.

Exclusieve content 

Ten slotte is het bijzonder positief dat het kabinet aandacht heeft voor de problematiek rondom exclusieve content bij verticaal geïntegreerde telecombedrijven, waar NLconnect eerder op wees. Het kabinet constateert dat ‘contentbezit door telecombedrijven steeds vaker een belangrijk onderdeel wordt van hun consumentenpropositie’ en benoemt de afnemende concurrentiedruk door de afname van het aantal aanbieders/ het duopolie van KPN en VodafoneZiggo. In het actieplan is opgenomen dat in de nota omroepdistributie op de ‘mogelijke risico’s van exclusieve content’ zal worden ingegaan. Deze nota wordt later in 2018 gepubliceerd. Afwachten dus!