Thuiskopieheffing op settopboxen verdwijnt

18 november 2022

Nieuwe thuiskopietarieven ondoorzichtig en te hoog

Op 18 november zijn de nieuwe tarieven voor de thuiskopieheffing gepubliceerd. De vertegenwoordigers van fabrikanten en distributeurs van elektrische apparaten met opslagcapaciteit (NLDigital, STOBI, NLconnect en FIAR-CE) zijn het niet eens met het nieuwe besluit. Dit omdat de wijze waarop de thuiskopietarieven tot stand komen verre van transparant is en de hoge tarieven – die door de consument worden opgebracht – geen recht doen aan het feit dat mensen steeds minder kopiëren. Op voorstel van NLconnect is wel de heffing op settopboxen met harde schijf en harddisk-recorders afgeschaft. Deze apparaten zijn nauwelijks nog in gebruik voor lokale opslag.

De nieuwe tarieven en het nieuwe SONT-besluit zijn vandaag gepubliceerd in de Staatscourant.

Settopboxen en nPVR

Voorheen bestond er een thuiskopieheffing op settopboxen met ingebouwde harde schijf, waarop lokaal opnames van televisieprogramma’s konden worden opgeslagen. Inmiddels werken veel providers met zogenaamde Network PVR’s, waarmee zij TV-opnames maken op centrale servers. Als gevolg hiervan zijn settopboxen met harde schijf nauwelijks nog op de markt. Hetzelfde geldt voor harddisk-recorders. Omdat voor beide apparaten de opbrengst van de heffing erg laag werd is een ‘de minimis’ regel toegepast en wordt geen heffing meer in rekening gebracht. nPVR’s blijven buiten de regeling omdat gebruik daarvan niet onder de privékopie-exceptie van artikel 16c van de Auteurswet valt.

Streaming vervangt thuiskopie

Consumenten maken als gevolg van technologische ontwikkelingen steeds meer gebruik van betaalde streamingdiensten. Het kopiëren van auteurs- en nabuurrechtelijke beschermde content is hierdoor sterk afgenomen. Desondanks blijft de totale thuiskopieheffing al jaren op hetzelfde hoge niveau van circa € 40 mln. per jaar. Geld dat door de Nederlandse consument wordt opgebracht. Hiermee gaat de nieuwe thuiskopieheffing totaal voorbij aan de nieuwe – betaalde – distributievormen die in de plaats zijn gekomen voor de CD, DVD en MP3-bestanden. Vertegenwoordigers van marktpartijen – waaronder NLconnect en NLdigital  – pleiten daarom al jaren voor een herziening van de tarieven en de wijze waarop deze tot stand komen.

Nieuw besluit vanwege uitspraak Gerechtshof

In lijn met dit pleidooi heeft het Gerechtshof Den Haag eerder dit jaar geoordeeld dat ‘offline streaming copies’ inderdaad geen thuiskopie zijn. Er behoeft dus over offline kopieën binnen streamingdiensten als Netflix of Spotify geen thuiskopieheffing te worden betaald. Naar aanleiding van de uitspraak van het Gerechtshof is er een nieuw besluit opgesteld door de voorzitter van de SONT. De heffing moet een vergoeding zijn voor geleden schade door het maken van thuiskopieën. Doordat het gebruik van streamingdiensten nog steeds toeneemt, neemt die schade voor rechthebbenden juist af. De thuiskopieheffing loopt daarom steeds verder uit de pas met de technische en economische realiteit. De tarieven moeten fors te dalen – in ieder geval meer dan zoals nu door de SONT voorzitter vastgesteld.

Tegenstem

De meeste tarieven dalen echter slechts licht en opvallend genoeg stijgt een enkel tarief zelfs, zonder duidelijke onderbouwing. De wijze waarop de tarieven tot stand komen is niet transparant. Thuiskopieheffingen worden vastgesteld door de Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoeding (SONT). De vertegenwoordigers van de betalingsplichtigen hebben daarom in dit gremium tegen dit voorstel gestemd.

Herziening is nodig

De vertegenwoordigers van marktpartijen pleiten voor een fundamentele herijking van de wijze waarop de thuiskopieheffing wordt vastgesteld. Hierin dient op basis van onafhankelijk onderzoek te worden bepaald wat de werkelijke schade is die rechthebbenden nog lijden.